Đôi ủng cao su và những chiếc kem

ôla định vào nhà lấy thêm một chiếc ủng nữa, nhưng vừa lúc đó có tiếng mẹ gọi. Mấy người khách của mẹ chuẩn bị ra về, nên mẹ gọi chúng tôi vào để chào tạm biệt. Thấy chúng tôi ngơ ngác, ông đồng nát liền nói:
- Nhẽ ra bác định trả cho các cháu bốn kôpếch, nhưng bây giờ phải trừ đi một đồng, vì bác đã phí thì giờ nói chuyện với trẻ con.
Ông đồng nát đưa cho Liôla ba đồng tiền xu, loại một kôpếch, giấu mấy chiếc ủng vào túi và đi mất.
Tôi và chị Liôla lập tức chạy về nhà để chia tay với mấy người bạn của mẹ: cô Ôlia và chú Kôlia đang mặc áo khoác ngoài ở tiền sảnh.
Chợt cô Ôlia kêu lên:
- Lạ nhỉ, một chiếc ủng của tôi thì ở đây, dưới cái móc áo này, còn một chiếc nữa thì đi đằng nào rồi?
Tôi và chị Liôla tái mặt. Cả hai chị em đứng im, không dám động đậy. Cô Ôlia nói:
- Tôi nhớ rõ ràng là tôi đã đến đây bằng cả hai chiếc ủng, vậy mà bây giờ chiếc thứ hai biến đi đâu nhỉ?
Chú Kôlia cũng tìm ủng của mình và nói:
- Trò quái quỷ gì thế này nhỉ? Tôi cũng nhớ là mình đã đi cả đôi ủng đến đây, vậy mà bây giờ chỉ còn một chiếc, chiếc kia biến mất đi đằng nào nhỉ?
Nghe nói vậy, chị Liôla sợ quá, đến nỗi bàn tay đang nắm chặt bỗng duỗi ra, mấy đồng xu leng keng rơi xuống đất.
Bố tôi lúc ấy cũng ra tiễn khách, trông thấy thế liền hỏi:
- Liôla, con lấy tiền đâu ra vậy?
Chị Liôla bắt đầu bịa chuyện để nói dối, nhưng bố bảo:
- Không có gì tồi tệ hơn là nói dối.
Chị Liôla liền òa khóc. Tôi cũng òa khóc theo. Và chúng tôi cùng nói:
- Chúng con bán hai chiếc ủng cho ông đồng nát, lấy tiền để mua kem.
Nghe thấy rằng chiếc ủng của mình đã bị bán mất, cô Ôlia tái mặt và sững cả người. Chú Kôlia cũng sững người và đưa hai tay ôm ngực. Nhưng bố đã bảo họ:
- Cô chú đừng lo, tôi biết cách làm thế nào để cô chú có ủng đi. Tôi sẽ lấy tất cả đồ chơi của Liôla và Minca bán cho đồng nát, và lấy tiền đó mua hai đôi ủng khác.
Nghe lời phán xét đó, hai chị em tôi khóc inh lên. Bố lại nói tiếp:
- Nhưng điều đó chưa phải đã hết. Trong hai năm liền, bố cấm Liôla và Minca không được ăn kem. Sau hai năm, hai đứa được quyền ăn kem, nhưng mỗi lần ăn, phải nhớ sự kiện đáng buồn hôm nay, và hai đứa phải suy nghĩ xem có xứng đáng được ăn món đồ ngọt đó không.
Ngay ngày hôm đó, bố cho gọi đồng nát đến bán tất cả đồ chơi của chúng tôi, và dùng số tiền đó để mua ủng cho cô Ôlia và chú Kôlia.

Các cháu nhỏ yêu quý, từ bấy đến nay, rất nhiều năm tháng đã trôi qua. Hai năm đầu, quả thực tôi và chị Liôla không được ăn một que kem nào. Sau đó, mỗi lần ăn kem, vô tình chúng tôi cứ nhớ đến chuyện đã xảy ra.
Các cháu ạ, ngay cả bây giờ, khi tôi đã trở thành người lớn, thậm chí cũng đã hơi già, mỗi khi ăn kem, tôi vẫn cảm thấy như thể có một cái gì đó vương vướng trong cổ và cảm thấy khó xử. Và mỗi lần ăn kem, theo thói quen từ nhỏ, tôi lại tự hỏi: "Mình có xứng đáng được ăn kem hay không? Mình có nói dối hoặc làm điều gì có hại cho người khác không?"
Ngày nay, các cháu nhỏ yêu quý ạ, người ta ăn kem rất nhiều, vì ở nước ta có những nhà máy làm kem rất lớn. Hàng nghìn người, thậm chí hàng triệu người ăn kem. Các cháu nhỏ yêu quý, tôi chỉ muốn rằng, giá mà mỗi khi ăn kem, tất cả mọi người đều nghĩ về điều mà tôi vẫn thường nghĩ đến, mỗi khi được ăn kem.
Mikhail Zoshchenko
Nguyễn Thị Kim Hiền dịch