Mẹ con Đậu Đũa

 Tôi ngồi như pho tượng. Người cha ngượng ngùng xọc tay vào túi quần, lom khom tấm thân lêu khêu như muốn trốn. Tiếng rì rào phía dưới lắng dần rồi tất cả lặng im, tưởng như có thể nghe được tiếng bụi bay.
***

Cuộc thi bé khỏe bé ngoan bắt đầu bằng việc xòe tay. Một cậu bé nhất định giấu tay ra sau lưng.
- Cháu sao vậy? – Tôi hỏi.
- Thưa cô, sáng nay má cháu đang cắt móng tay cho cháu thì có người hỏi mua lúa, nên...
- Vậy còn mấy ngón chưa cắt? – Tôi hỏi thật nghiêm trang.
Du hích vai tôi:
- Vừa phải thôi, bộ mặt hình sự của mày làm các cháu chết ngất bây giờ.
- Đã gọi là thi thì phải tuyệt đối – Tôi trả lời Du bằng mắt và ra hiệu cho cậu bé xoè tay. à, chẳng những móng tay dài mà còn dính gì đó nâu nâu.
- Thưa cô không phải đất! – Mũi cậu bé đỏ lên
à, sôcôla... Vậy thì... Tôi ra lệnh:
- Cháu há miệng ra.
Một hàm răng sâu.
Tôi nguyệch một điểm hai.
Du lắc đầu:
- Trời ơi, mày làm như khám tuyển tiếp viên hàng không vậy. Giám khảo nào cũng như mày thì cuộc thi bể mất.
- Phải có một tuyệt đối trên đời này, đó là sự công bằng trong thi cử – Tôi trả lời.
- Lý sự cùn! – Du cáu kỉnh
- Sự trong trẻo trong tâm hồn các cháu có còn giữ được hay không là do chính cách cư xử của chúng ta.
- Cái con khỉ! – Du lườm lườm.
Tôi bật cười. Du cũng cười theo dù hơi nhăn nhó. Đến phần khám tai, các cô bé nghiêng nghiêng đầu chìa ra những đôi bông tòng teng.
Một bà nói như rên:
- Trời ơi, sáng nay tôi quên ngoáy tai cho nó.
Một người khác:
- Mua cái áo đầm ren với đôi giày cho con hết mười ký đậu và tiền xe đi chợ phố mà không đoạt giải gì thì uổng quá.
- Cô ơi, cô có con chưa?
Phớt tỉnh trước câu hỏi ấm ức, tôi ra lệnh cho các thí sinh cởi giày để khám vệ sinh chân.
- Thúy ơi! – Du la lên bên tai tôi – Sau các cháu còn đến phần các bà mẹ thi nữa. Mày làm họ sợ quá không ai dám thi bây giờ.
- Nếu không chuẩn bị tốt thì không thi cũng đúng thôi – Tôi cau mày, bắt đầu thật sự khó chịu. Nếu không vì nể Du, cô bạn phụ trách công tác phụ nữ, thì giờ này tôi đang ở nhà. Một ngày chủ nhật nghỉ ngơi thư giãn, vừa nhấm nháp bánh qui vừa xem tivi hoặc nghe nhạc. Chạy xe suốt tám mươi cây số đường nắng lại đến cái xã heo hút này không phải để làm một giám khảo hờ cho vui.
Ơ... gì đây? Tôi ngẩn ngơ trước một cô bé đẹp như tranh nếu không kể bộ áo quần loè loẹt và vô số đồ trang sức bằng nhựa lủng lẳng khắp người.
Trên sân khấu bằng gỗ dựng vội vàng trong khoảng đất trống bên cạnh ủy ban, giữa những tấm phông màu sắc lì lì buồn, giữa tiếng nhạc rè rè phát ra từ cái cassette cũ kỹ... cô bé mở to đôi mắt nâu trong trẻo nhìn tôi, sống mũi thanh tú và đôi môi hồng mịn như cánh sen. Tim tôi đập nhanh không duyên cớ.
- Cháu kính chào cô! – Giọng cô bé thanh thanh ngòn ngọt.
Tôi cắn môi, thấy lòng chùng lại mà không hiểu vì sao.
- Cháu tên gì?
- Thưa cô, cháu tên Đậu Đũa.
Tôi phì cười.
Du lầm bầm:
- Hy vọng tên của cô bé này khiến mày rộng rãi được một chút.
- Ai đặt tên cho cháu? – Tôi buột miệng hỏi một câu không dính dáng gì đến cuộc thi.
- Dạ thưa cô... dạ, tôi... – Người đàn ông cao lêu khêu, bộ áo quần lao động lốm đốm dấu đất. Ông đi lên sân khấu, từng bước ngượng nghịu về phía cô bé, tay khum khum gỡ cái mũ lát rộng vành ra khỏi đầu.
Rõ ràng ông rất lóng ngóng, e dè, rõ ràng ông không muốn đứng cao hơn mọi người như thế này và nhất là đối mặt với một giám khảo lạ hoắc và khó tính như tôi, rõ ràng ông muốn ngay lập tức chạy biến đi về cầm cuốc còn dễ chịu hơn... Nhưng ông đã bước lên, tiến đến gần con gái, đứng sát cạnh và sẵn sàng che chở như một con gà mái xù cánh bảo vệ gà con.
- Ba lên đây làm gì? – Đậu Đũa phụng phịu, vòng hoa tai màu đỏ to bản lúc lắc lúc lắc.
- Ba... ừ... ba... – Người cha vội vàng lùi lại một bước. Rồi ông nhìn tôi nhoẻn một nụ cười mộc mạc phân trần – Nó không biết trả lời câu hỏi của cô đâu. Dạ nó thích đi thi quá nên tôi chiều... Hồi đó, hồi mẹ nó mang bầu nó, nhà không có gạo ăn, toàn ăn đậu đũa luộc chấm muối mà đẻ ra được nó đó cô.
Ông nhìn con gái một cách tự hào.
- Ba xuống đi! – Đậu Đũa xua lia lịa, những cái vòng đủ màu trên tay khua lanh canh.
- ờ... để ba xuống. Cô còn hỏi gì cháu nữa không cô?
Tôi im lặng. Du thì thầm:
- Làm ơn hỏi một câu thật dễ.
Một cách vô thức, tôi cầm một chữ cái cắt bằng giấy cứng giơ lên.
- Thưa cô chữ O!
Du thở phào. Tôi hạ bút viết điểm sáu, điểm cao nhất trong các cô bé.
***