Người chưa bao giờ yêu

Gió mùa thu mẹ ru con ngủ
Năm canh đầy mẹ thức đủ năm canh
***
Mẹ - qua những dòng miêu tả của con
Trong 14 năm ròng rã đã qua, con đọc biết bao nhiêu bài viết hay những ca dao ngợi ca sự ân cần, dịu dàng của người phụ nữ dành cho con cái. Mẹ cũng là phụ nữ nhưng mẹ không có những điều lẽ ra một người phụ nữ ' công dung ngôn hạnh' phải có ngoài lòng yêu thương con vô bờ bến mà mẹ chưa bao giờ mở lời nói ra, nhưng đối với con thế là quá đủ rồi mẹ ạ. Đây cũng chẳng phải là lần đầu tiên con đặt bút viết về mẹ, nhưng chưa bao giờ con viết về mẹ chân thành như bây giờ...
Khi con còn là cô bé tiểu học, trong những bài tập làm văn, con vẫn hay viết về một người mẹ đẹp như người mẫu, mắt bồ câu, mũi sọc dừa, mái tóc đen suông mượt giống trong bao cuốn sách viết văn mẫu. Rồi những điểm 9, điểm 10 đỏ chói trên trang giấy trắng tinh khôi tuổi học trò làm rộn rã thêm nụ cười trên môi con. Nó cũng hong khô những giọt mồ hôi vội vã rơi trên gò má rám nắng của mẹ. Mẹ vui, mẹ cười, mẹ hạnh phúc vì con đã không phụ lòng mẹ mà học thật tốt nhưng đứa con nít lúc ấy là con vẫn ngây ngô không nhận ra một chút buồn còn vương trên đôi mắt thắm những lo âu của mẹ...

Đến khi con lên lớp Sáu, trong đề thi học kì tả một người thân em yêu nhất, con vẫn viết về mẹ. Lúc ấy, con đã không viết mẹ hoàn hảo như vậy nữa vì con sợ cách viết trẻ con ấy sẽ không nhận được đánh giá cao của thầy cô, vì thế con đã viết về một người phụ nữ cơ cực mất chồng một mình bươn chải cuộc sống lo cho con cái ăn học đầy đủ, dù ba vẫn còn sống khỏe. Và lần ấy, con lại được điểm cao và những lời khen của thầy cô vì những tình huống éo le con đã tự dựng lên. Và khi con đem bài về cho mẹ đọc, con tưởng chừng mẹ sẽ vui khi nhìn thấy điểm môn văn cao chót vót của con, nhưng không mẹ chỉ nhẹ lắc đầu rồi quay gót bước đi. Khi ấy, con đã đủ nhận ra sự khác thường từ mẹ, nhưng những niềm vui khác đã che lấp một chút hoài nghi đó của con, con vẫn chưa đủ chín chắn để nhận ra những suy nghĩ của người phụ nữ đi qua 40 năm bão tố cuộc đời là mẹ.
Cho mãi đến lúc này, dù con vẫn chưa được coi là một cô gái trưởng thành nhưng đã không còn là cô con gái bé bỏng cần sự chăm lo từng tí một như ngày nào, con mới hiểu được rằng dù mẹ vẫn sẽ cười mỗi khi con được điểm cao, vẫn hạnh phúc nhìn con gái mẹ vui vẻ nhưng sâu thẳm trong trái tim mẹ vẫn mong một lần con viết về mẹ bằng lòng yêu thương chân thành nhất chứ không phải là những từ có cánh, sai sự thật ấy.
Mẹ - một người phụ nữ cơ cực
Mẹ là một người phụ nữ cơ cực đúng nghĩa. Mẹ sinh ra trong gia đình có 10 đứa con thời chiến tranh khó khăn ấy, và vì thế nên ông bà ngoại chẳng nhớ nổi ngày tháng sinh nhật của mẹ. Mẹ chưa bao giờ được thử cái cảm giác ngồi trước bánh kem, được nghe mọi người hát ' Chúc mừng sinh nhật', được thổi nến hay được nhận một món quà nào. Lúc con hỏi sinh nhật của mẹ, mẹ chỉ cười cười : ' Chỉ nhớ mẹ sinh năm 1972 thôi'. Con nhớ mãi cái nụ cười ấy của mẹ, nhẹ nhàng mà khi lướt qua tưởng chừng thật thanh thản nhưng chứa đựng trong đó biết bao đắng chát. Mẹ thấp nhưng mập mạp. Con bảo: ' Mẹ giảm cân không thì mắc các bệnh mỡ máu gì gì đấy thì khổ'. Mẹ đáp : ' Lúc còn nhỏ, nhà làm gì có gạo mà ăn, cả nhà mười ba người mà chỉ nấu hơn lon rưỡi gạo, rồi bỏ sắn, khoai lang vào, bao nhiêu cơm được ưu tiên hết cho cô cậu út mẹ làm gì được ăn, bây giờ phải cho mẹ ăn bù chứ.' Con chỉ biết lặng câm trước những lời nói của mẹ, đã biết bao nhiêu lần con chê cơm mẹ nấu mà bỏ thừa, đã bao lần con phung phí vứt thức ăn đi dù trên đời này còn biết bao nhiêu người thèm thuồng những thứ con bỏ đi ấy – như mẹ ngày xưa.
Những lúc thằng em trai nghịch ngợm đem một bài toán hay vài chữ tiếng anh mà nó không biết đọc lại hỏi mẹ, mẹ lại lắc đầu và bảo nó hỏi con. Lúc ấy, con lại được thả mình trôi theo dòng tâm sự về những ngày mẹ hối hả chạy đến trường đúng lúc 7 giờ, hết giờ học thì ba chân bốn cẳng chạy về nhà nấu cơm, giặt giũ phụ giúp gia đình. Mẹ lúc trước không học tệ nhưng vì nhà đông con, dù rất thích học mẹ vẫn xin nghỉ học mà thời đó phụ huynh nào chẳng muốn con mình nghỉ học, vừa đỡ đần được việc nhà, vừa tiết kiệm được khoản tiền kha khá. Vậy là sau 7 năm học hành, mẹ đã từ bỏ. Từ bỏ những khát khao, đam mê cái chữ, những ước ao mong muốn về một cuộc sống khỏi những lo toan bận bịu để đủ cái ăn cái mặc. Sau những ngày tháng cắp sách đến trường, mẹ đạp chiếc xe đạp cũ kĩ mua của bà bán đồng nát hơn 30 cây số bỏ sĩ bánh đa cho người ta bán lẻ. Lớn hơn một chút, lúc 16 tuổi mẹ đã xa nhà vào miền đất Buôn Mê Thuột đầy nắng, gió và hương thơm nồng nàn cà phê ấy để buôn bán, kiếm tiền tự lo cho mình và gửi về c