Ngẫu nhiên

Cánh cửa gỗ dầy bị mọt, lung lay như một cái răng cửa sắp rụng. Khi người ta đẩy mạnh, nó thường rít lên một cách rầu rĩ vờ vịt và kiên quyết không nhích thêm một chút nào nữa. Nếu ai để ý, hẳn sẽ thấy phía trong cửa có một con bé hay bám chặt mấy song gỗ vươn cổ ra nhìn, mắt nó sau đôi kính trắng óng ánh như mẩu than quặng. Đôi khi, con bé bị nhốt ấy se sẽ thở dài.

Và trong lúc tận hưởng nỗi u sầu đầy vẻ người lớn ấy nó vẫn vểnh tau lo lắng đón tiếng gọi của ông nội có thể vang lên bất cứ lúc nào.Lúc đó nó sẽ rơi bịch xuống sân, miệng hét váng : "Ông ơi! Con sẽ thuộc bài ngay ấy mà".
Vào hạ, trời rực vàng và phượng vĩ bắt đầu lóe đỏ.Người ngoài phố rảo nhanh, để tuột sau lưng con bé học về đi bộ, thỉnh thoảng ngửa mặt quanh quẩn tìm ve.Nó bước chậm hơn khi đến gần nhà, sựng lại vì suýt va vào người đang cặm cụi vẽ trước cái cổng mọt.Hắng giọng, nó oai vệ hỏi một câu vô nghĩa :
- Anh làm chi đó?.
Dưới chiếc mũ tai bèo héo hon vì nắng, tiếng người van vỉ cất lên tựa như nghe câu hỏi ấy lần thứ một trăm :
- Tôi vẽ, cô nhỏ ơi.Bài tôi còn nhiều chỗ phải làm lắm.
Nó khom lưng tò mò ngó vào dưới chiếc mũ.Gương mặt trong đó ngẩng lên, buồn cười và hơi bực bội.Con bé tròn mắt đe dọa :
- Anh là ăn trộm chứ gì ?.Ăn trộm thì hay dấu mặt và vẽ sơ đồ nhà khác.Tôi biết ngay mà.
Đẩy mạnh cửa, nó chui tọt vào trong sân, còn kịp nghe tiếng anh ta vọng lại :
- Thật quái gở, để rồi xem.
Buổi chiều làm xong bài vở, nó đứng giữa phòng phấn chấn hát to, cuối mỗi câu lại đệm nhịp nhàng "Để rồi xem! Để rồi xem!".Ông nó mở cửa nhìn sang nhắc nhở : "Cơm Nguội, con thừa biết là ông đang dich sách phải không nào?".Nó ra sân, dụ dỗ con mèo nằm trên mái bắng những tiếng líu ríu, lào thào.
Bắt đầu mùa hè và những buổi rong chơi.Nó thức dậy sớm, nằm dài nheo mắt nặn ra các trò kỳ thú.Ông nó xem sổ báo điểm và nói :
- Ba tháng nghỉ là quá dài.Buổi chiều ông xin cho con đi học thêm.Sáng ở nhà đọc sách.Đừng nghĩ đến chuyện lêu lổng đấy nhé!.
Nó dẫm lên đốm sáng lọt giữa nhà, cụp mắt thất vọng :
- Ông ạ!Chẳng có đứa nào 14 tuổi bị nhốt trong nhà đâu.
- Và cũng chẳng có đứa nào 14 tuổi tai quái như con đâu, Cơm Nguội à - ông nó dứt chuyện bằng tiếng thở dài.Nó thò
tay cho đốm sáng nhấy lên ấm nóng.Quanh quẩn trong nhà chán, nó ra sân buồn rầu gác cằm lên ổ khóa lạnh lùng, ghé mắt qua khe hở ngóng phố.Người có cài mũ cụp vành vẫn ngồi đó hôm qua vẽ tiếp bức tranh dang dở.Đắn đo một lúc, nó lấy can đảm gọi khẽ :
- Anh vẽ ơi!Anh mở chốt ngoài cho em đi!.
Anh ta thoáng giật mình nhìn con bé thò mũi qua khe cửa cầu cứu.Nhớ những lời chế nhạo của nó, anh ta cười châm chọc :
- Tên trộm đang vẽ sơ đồ, chưa đến lúc bẻ khóa đâu.
Nó sịt mũim, rơm rớm nước mắt :
- Ông bà đi họp, nhốt em ở trong nhà.Hè em cũng không được đi ra phố.
Mủi lòng trước những giọt nước đọng trong kính trắng, anh ta giao hẹn :
- Tôi mở chốt cho em một lát, rồi vô liền nghe.
Nó toét miệng cười khi khung cửa rít lên bực bội.Đôi chân gầy nhỏ của nó như chân chim thoăn thoắt nhẩy ra.
Ngày hè đầu tiên của nó có anh họa sĩ. Với thói mê tín kiểu trẻ con, nó thường gọi vài sự kiện trong ngày đầu giai đoạn mới là "điềm" và ngồi suy đoán vẩn vơ những ngày sắp đến.Mùa hè của nó buồn hay vui, bây giờ nó vẫn không rõ.Nó chỉ dám nhớ đến bầu trời trong vắt muộn mưa ngày ấy, và nó vội quay đi.
Ngồi trên vỉa hè nóng ran, nó im thin thít như đã giao ước để xem anh ta vẽ.Xô nước nó mang cho anh rửa bút dẫn lẫn lộn đủ màu.Đoạn phố quen nó đi mòn guốc vào tranh anh bỗng thành lạ lẫm.Phố dài là dải khăn xám mỏng manh buộc lại với nhau các bó Hoàng Diệp sắp bay lên trời thắp lửa.Chỉ những ngôi nhà mái thấp là lặng yên.Chúng vàng hơn, chẳng hiểu vì ánh hoa hay ánh nắng.Vẽ rất lâu, anh ta nghỉ tay rót nước từ bi đông vào nắp để con bé uống rồi tiện tay gấp luôn cho nó cái mũ giấy.Anh hỏi :
- Em tên là gì, cô nh